Lai suat qua cao, doanh nghiep va ngan hang van chua the bat tay nhau

Gian nan dong von

Can mot so von khong lon, tu 100–500 trieu dong de bo sung vao von luu dong, ngay tu thang 5/2008, anh Tran Quoc Cham - Giam doc mot cong ty kinh doanh thiet bi cong nghiep moi thanh lap tai Ha Noi - da tim den nhieu ngan hang de xuat duoc vay. Nhung den nay da la thang 10/2008, du dung du moi cach, qua nhieu ngan hang nhung cai ma DN cua anh Cham nhan duoc van la cai lac dau, khong hua hen tu cac ngan hang.

Anh Cham chia se, voi muc lai suat hien nay, nhung DN moi thanh lap nhu DN cua anh chap nhan vay thi cung chi “an va tra lai da het ngay” vay ma cung khong duoc. Nguyen nhan co ban nhat, theo anh Cham, la do thu tuc, dieu kien “danh do”.

DN muon vay duoc von ngan hang, it nhat phai co bao cao tai chinh. Nhung nhung DN moi, mot la chua co bao cao tai chinh, hoac trong 1, 2 nam dau, bao cao tai chinh thuong thua lo nen chi co the the chap may moc, bat dong san. Tuy nhien, hau het ngan hang hien deu khong cho dung bat dong san the chap nua nen vay von hien qua kho.

Di vay khong duoc, moi day anh Cham da dem het so tien co san cua cong ty gui vao ngan hang lay lai trong luc cho doi phuong an moi.

Nhung DN gap phai tinh trang nhu DN cua anh Cham khong phai la so it. Ngay ca mot DN lau nam nhu Cong ty Co phan Nhua Nhat Viet cung doi mat voi van de kho vay von. Giam doc Nguyen Xuan Bang cung than “vat va” khi tim den cac ngan hang de vay von luc nay. Chua tinh den chuyen lai suat van con cao, pho bien tu 19,5–20%/nam, de vay duoc von, theo ong Bang, DN phai chap nhan su danh gia tai san the chap o muc “qua thap”. Cu the, tai san tri gia 1 ty dong, ngan hang chi danh gia 40%. Ngay ca ngan hang “ruot” neu dong y cho vay cung chi dap ung duoc 1/3 nhu cau von cua DN ma thoi.

“Lai suat tren mat bao van noi xu huong giam nhung su thuc khong giam duoc nhieu va thu tuc van con kho. Giam nhieu hon co the la mot so ngan hang thi diem cho nhung DN lon. Con DNNVV thi lai suat phan lon van tren 20%/nam” - anh Phuong Cong Thang, Giam doc dieu hanh Tong Cong ty Ôto Xe may Ha Noi, phan anh.

De “tranh” phai vay von voi muc lai suat ma du co nai lung ra lam cung nuoi ngan hang het, cac DNNVV cho biet, luc nay ho chi tap trung duy tri hoat dong, day manh ban hang de lay tien quay vong chu khong the dau tu, mo rong san xuat kinh doanh.

Ben le hoi thao ve cac giai phap thao go kho khan cho DN, chung khoan va ngan hang moi day, giam doc mot DN den tu Bac Ninh tinh toan: Lai suat hien nay deu o muc tren 20%. Neu vay dai han 30 ty de trien khai du an thi chi sau 5 nam, DN se phai ganh so lai 30 ty nua. Vi the, du ngan hang co chao moi chac cung khong DN nao dam vay von trien khai du an. Vi the, DN se con kho khan trong dai han va kinh te se bi anh huong trong nhung nam tiep theo.

Con theo ong Cao Sy Kiem - Chu tich Hiep hoi DNNVV Viet Nam, lai suat da ha nhung van con cao, DNNVV van kho tiep can. "Muc lai suat co the chap nhan duoc vao luc nay chi nen la 15%"- ong Kiem nhan dinh.  

Ngan hang cung keu kho

Lanh dao mot ngan hang thuong mai cho biet, ngan hang da co ke hoach yeu cau cac chi nhanh tang giai ngan cho cac DN va co de ra con so chi tieu cho moi chi nhanh, trung binh khoang 200 ty cho mot chi nhanh lon. Tuy nhien, sau nhung ngay dau trien khai, thong tin phan hoi ve la khong kha quan.

Thuc te, cac DN du rat doi von nhung ho van chua dong y vay vi lai suat ngan hang dua ra la van con cao. Kem theo do, yeu cau kiem tra va xét duyet bay gio ngat ngheo hon nen cac DN cang ngai. Co DN da noi thang rang gan nhu tat ca cac du an lon va dai han DN deu da ngung vi lai suat qua cao. Nhung ngay ca nhu cau hien tai  la cac khoan vay nong ngan hang cung chua dap ung duoc.

Mo rong cho vay, ha lai suat ngan hang so rui ro va thua lo. (Anh: VNN)

Cac ngan hang gan day co dong thai ha lai suat nhung nguon von chi phi re hon nay khong phai danh cho tat ca ma DN nao muon vay phai co dieu kien nhu: nam trong danh muc uu tien, thuoc nhom khuyen khich ho tro von cua Chinh phu, chi it cung la khach hang than thiet, su dung tron goi cac dich vu cac ngan hang. Con khong deu phai chap nhan mot muc lai suat khong giam nhieu so voi dinh 21%.

Thong tin moi nhat tu Ngan hang Nha nuoc cho thay, lai suat cho vay pho bien van o muc cao. Doi voi ngan hang quoc doanh la 20-20,5%, ngan hang co phan la 20,2-20,5%. Mot muc lai suat ma kho co mot hoat dong kinh doanh nao du bu dap trong hoan canh kho khan hien nay. Vi the, chuyen DN du kho khan nhung van chua vay von ngan hang cung la de hieu.

Trong khi cac DN dang chiu suc ép lon  vi thieu von  thi cac ngan hang  lai keu rui ro doi voi cac khoan vay tang len vi tinh hinh kinh doanh doi voi nhieu DN cang vao thoi diem cuoi nam cang kho khan hon. Dac biet la trong boi canh kinh te My suy thoai, xuat khau cua Viet Nam co kha nang gap nhieu kho khan hon thi viec cho vay cua cac ngan hang cung phai than trong hon truoc.

Nhu vay,  tuy lai suat moi chi giam mot it nhung dieu kien cho vay lai chat che hon. Mat khac, su khong che muc tang truong tin dung chua duoc chinh thuc thao bo nen ngan hang va DN cung deu co cai kho va chua the som gap nhau. Neu chuyen nay kéo dai, chuyen ha lai suat de han che tien vao cua cac ngan hang se lai la cau chuyen moi tren thi truong tien te trong thoi gian toi.